"Ik voel me gespannen en moe, maar zodra ik de rust opzoek kan ik niet ontspannen en voel ik juist meer onrust."

Het is een uitspraak die ik regelmatig hoor.

Je verlangt naar ontspanning. Je probeert eerder naar bed te gaan, maakt een wandeling of zet een kop thee. En toch blijft er iets in je lichaam gespannen. Alsof je hoofd niet uit kan, je schouders voortdurend aangespannen zijn en je lichaam altijd klaarstaat om in actie te komen.

Veel mensen denken dat ze niet goed zijn in ontspannen. Dat ze gewoon wat beter hun best moeten doen.

En daar zit het hem juist in. Beter je best doen. Hard werken. Doorgaan. Veel moeten van jezelf (ook dus vinden dat je MOET ontspannen).

We zien vaak dat wanneer je langere tijd onder spanning staat of hebt gestaan, je lichaam het moeilijk vindt om weer te gaan ontspannen. Stress, het gevoel van alertheid en 'aan' staan is een heel natuurlijke reactie van je lijf. Je lichaam doet namelijk precies waarvoor het ontworpen is: jou beschermen.

Stress is een gezonde reactie

Stress heeft vaak een negatieve klank, terwijl het een onmisbaar onderdeel is van ons leven.

Wanneer je een uitdagende of spannende situatie ervaart, reageert je lichaam automatisch. Het autonome zenuwstelsel zorgt ervoor dat je alert wordt. Je hartslag versnelt, je ademhaling verandert en je spieren spannen zich aan. Deze reactie helpt je om snel te kunnen handelen wanneer dat nodig is.

Normaal gesproken keert je lichaam daarna weer terug naar een toestand van rust. Je hartslag daalt, je ademhaling wordt rustiger en je spieren ontspannen zich weer.

Juist die afwisseling tussen inspanning en ontspanning houdt ons veerkrachtig.

Wat gebeurt er bij langdurige stress?

Voor veel mensen bestaat stress tegenwoordig niet uit één spannende gebeurtenis, maar uit een opeenstapeling van dagelijkse belasting.

Werkdruk, zorgen, perfectionisme, sociale verwachtingen, financiële spanning, relatieproblemen, mantelzorg, ingrijpende gebeurtenissen of voortdurend bereikbaar zijn; iedere belasting op zichzelf hoeft niet problematisch te zijn. Maar wanneer je lichaam weinig gelegenheid krijgt om werkelijk te herstellen, kan het steeds moeilijker worden om terug te schakelen naar ontspanning.

Je zenuwstelsel raakt als het ware gewend aan alertheid.

Dat betekent niet dat er voortdurend gevaar is, maar wel dat je lichaam blijft reageren alsof het voorbereid moet zijn op de volgende uitdaging.

"In mijn praktijk spreek ik regelmatig mensen die zich al lange tijd onrustig, angstig, gestresst of gespannen voelen. We komen er vaak achter dat ze al langere tijd (soms al heel hun leven) over hun grenzen zijn gegaan zonder dat ze zich daarvan bewust waren. Ze weten soms niet eens wat hun grenzen nou eigenlijk zijn, omdat ze ook niet zo goed weten wat ze belangrijk vinden in het leven. Of ze dachten het te weten maar komen erachter dat de waarden waarnaar zij leefden (deels) niet van hen waren. Of het kan ook zijn dat gebeurtenissen of veranderingen ervoor zorgen dat ze niet zo goed weten wat ze belangrijk vinden in het leven of wie ze zijn. Dit is vaak al langere tijd aan de gang en pas wanneer hun lichaam steeds duidelijkere signalen geeft, realiseren ze zich dat er iets mag veranderen."

 

Signalen dat je lichaam moeite heeft met ontspannen

Iedereen reageert anders op langdurige stress. Toch zijn er klachten die ik vaak terugzie bij mensen die langere tijd onder spanning hebben gestaan.

Misschien herken je één of meerdere van de volgende signalen:

• moeite hebben om echt tot rust te komen;
• fysiek spanning vasthouden in je gezicht (frons op je voorhoofd) nek, schouders, rug, bekken of kaak;
• slecht slapen of vermoeid wakker worden;
• veel piekeren, in gedachten hele gesprekken voeren met jezelf;
• sneller geïrriteerd of emotioneel reageren;
• een opgejaagd gevoel zonder duidelijke aanleiding;
• moeite hebben met concentreren;
• vergeetachtig zijn;
• wazig zien;
• huidklachten zoals eczeem en acne;
• tintelingen op je lichaam voelen/het gevoel dat er kleine beestjes over huid kruipen;
• lichamelijke onrust of een gevoel van voortdurende alertheid.

Deze signalen betekenen niet automatisch dat er sprake is van een burn-out of een medische aandoening. Ze kunnen wel een aanwijzing zijn dat je lichaam al langere tijd hard werkt om met spanning om te gaan.

Wanneer klachten aanhouden of verergeren, is het altijd verstandig om ze met een huisarts of andere zorgverlener te bespreken.

Waarom alleen ontspanningsoefeningen soms niet voldoende zijn

Veel mensen gaan op zoek naar manieren om sneller te ontspannen.

Ze proberen meditatie, ademhalingsoefeningen of yoga. Dat kunnen waardevolle hulpmiddelen zijn.

Toch merk ik dat mensen soms teleurgesteld raken wanneer deze oefeningen onvoldoende effect lijken te hebben.

Dat is begrijpelijk.

Ontspanning ontstaat niet alleen doordat je iets doet. Het heeft ook te maken met hoe veilig jouw zenuwstelsel zich voelt.

Wanneer je al langere tijd leeft vanuit alertheid, heeft je lichaam tijd nodig om weer vertrouwen te krijgen dat het mag ontspannen.

Daarom kijken we binnen psychosociale therapie niet alleen naar de klacht zelf, maar ook naar de factoren die spanning in stand kunnen houden. Denk aan overtuigingen, emoties, ingrijpende gebeurtenissen, leefstijl en de manier waarop je met jezelf omgaat.

Ook voeding kan bijdragen aan herstel

Als natuurvoedingsadviseur kijk ik naar het totaalplaatje.

Voeding is geen oplossing voor langdurige stress, maar het kan je lichaam wel ondersteunen tijdens het herstel.

Een regelmatig eetpatroon, voldoende eiwitten, gezonde vetten, vezelrijke voeding en zo min mogelijk sterk bewerkte producten kunnen bijdragen aan een stabielere energievoorziening gedurende de dag. Ook voldoende slaap, beweging en herstelmomenten spelen hierin een belangrijke rol.

Herstel vraagt zelden om één grote verandering. Vaak ontstaat het juist door meerdere kleine, haalbare stappen die elkaar versterken.

"Veel mensen verwachten dat we tijdens een traject alleen praten. Juist de combinatie van inzicht, praktische oefeningen, leefstijl en voeding helpt mensen vaak om hun lichaam beter te begrijpen en stap voor stap meer rust te ervaren."

 

Kleine stappen die vandaag al kunnen helpen

Wanneer je lichaam langere tijd onder spanning heeft gestaan, hoeft herstel niet groots of ingewikkeld te beginnen.

Juist kleine veranderingen kunnen een belangrijk verschil maken.

Misschien helpt het om vandaag één van deze stappen te zetten:

• plan bewust een moment zonder telefoon of andere prikkels, zet je telefoon op vliegtuigstand;
• maak dagelijks een rustige wandeling, zonder doel of prestatie;
• ga naar buiten, ga met de kinderen naar een (rustige) speeltuin, het bos of het strand. 
• ga iedere dag rond dezelfde tijd naar bed en sta rond dezelfde tijd op (en hou dit vol!)
• Neem 3 keer per dag 20 minuten de tijd om te rusten. Ga op de bank liggen of op bed, zonder externe prikkel. Heb je kinderen? Zet ze dan toch even voor de tv zodat je zelf even 20 minuten op de bank kunt gaan liggen.
• eet regelmatig en kies zoveel mogelijk voor pure, onbewerkte en volwaardige voeding (gezonde vetten, eiwitten en minder koolhydraten);
• merk gedurende de dag op wanneer je je schouders aanspant en ontspan ze bewust;
• stel jezelf af en toe de vraag: "Wat heb ik op dit moment eigenlijk nodig?"

Deze kleine momenten geven je lichaam het signaal dat er ruimte mag ontstaan voor herstel.

Herstel begint met luisteren

Veel mensen zijn gewend om signalen van hun lichaam te negeren.

Nog even doorgaan.

Nog één taak afmaken.

Nog één afspraak.

Toch laat je lichaam vaak eerder dan je hoofd merken dat de belasting te groot wordt.

Durf jij eerlijk te luisteren naar wat jouw lijf je te vertellen heeft? Hoe voelt je lijf? Wat voor gedachtes zitten er in je hoofd? Hoe voel je je emotioneel?

Spanning is niet altijd iets wat opgelost moet worden. Het kan ook een uitnodiging zijn om nieuwsgierig te onderzoeken wat jouw lichaam je probeert duidelijk te maken.

Niet vanuit oordeel.

Maar vanuit aandacht.

Je hoeft het niet alleen te doen

Wanneer je merkt dat stress, onrust of lichamelijke spanning een steeds grotere invloed hebben op je dagelijks leven, kan het helpend zijn om daar samen naar te kijken.

Binnen mijn praktijk onderzoeken we niet alleen de klacht, maar ook de mens achter de klacht.

We kijken naar de wisselwerking tussen lichaam, gedachten, emoties, leefstijl en voeding. Vanuit rust, zonder oordeel en in een tempo dat past bij jou.

Want duurzaam herstel begint niet met harder werken.

Het begint met jezelf beter leren begrijpen.

Voelt dit herkenbaar voor je?

Wanneer je lichaam al langere tijd signalen van stress of spanning afgeeft, kan het lastig zijn om zelf te ontdekken waar die klachten precies vandaan komen. Je voelt veel onrust, spanning en stress maar kan er zelf 'je vinger niet op leggen' waar het vandaan komt.

In mijn praktijk begeleid ik vrouwen en mannen die verlangen naar meer rust, balans en veerkracht. Samen onderzoeken we niet alleen de klachten, maar ook de onderliggende oorzaken. Met aandacht voor lichaam, gedachten, emoties, leefstijl én voeding werken we stap voor stap aan duurzaam herstel.

Ben je op zoek naar persoonlijke begeleiding? Dan lees je hier meer over mijn 1-op-1 begeleiding. Wil je in een overzichtelijk traject gericht werken aan het verminderen van stress en het hervinden van rust? Bekijk dan het 8-weekse traject 'Van Stress naar meer Rust'.

Of je al de keuze hebt gemaakt om te starten met een sessie of traject óf vrijblijvend eens samen wilt kletsen over je situatie en of mijn begeleiding helpend zou kunnen zijn, plan een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek in. Tijdens dit gesprek luister ik naar jouw verhaal, bespreken we waar je tegenaan loopt en kijken we samen welke vorm van begeleiding het beste aansluit bij jouw behoeften.

Voel je welkom!

 

Meer inspiratie